Mâriye
Mâriye bint Şem’ûn el-Kıbtiyye (ö. 16/637) Hz. Peygamber'in cariyesi. Babası Mısır'ın Said bölgesinden ve Kıbtî denilen yerli halkındandır. Ancak onun aslen İranlı veya Rum olabileceği de kaydedilmiş…
Siyer Sözlüğü: M
Medine
Medine’nin bilinen en eski adı Yesrib olup bu adın, buraya ilk yerleşen kişi olduğu rivayet edilen Yesrib b. Vâil b. Kâyine b. Mehlâbil’in isminden geldiği bilinmektedir. “Zarar vermek, karıştırmak,…
Meğazî
“savaş, savaş yeri ve savaş hikayeleri” anlamlarına gelen mağzât kelimesinin çoğulu olan Meğâzî; Rasûl-i Ekrem’in (s.a.s) gazve ve seriyyelerinin tarihine ve bu konuda yazılan…
Mekke
MEKKE Arap yarımadasının kuzeyinde Batnımekke (Bekke) adı verilen bir vadi üzerinde kurulmuştur. Merkezinde Kâbe’nin yer aldığı bu vadinin ortasındaki çukur alana “Bathâü Mekke” (sel yatağındaki…
Mescid-i Aksâ
Arapça Beytülmakdis olup “mukaddes ev” demektir; ilk kuruluşundan beri taşıdığı bu ad sonradan şehrin tamamını kapsamına almıştır. Şehir için müslümanların benimsediği Kudüs adı da aynı kökten…
Mescid-i Cin
Mekke’nin mezarlığı Cennetü’l-muallâ’nın yakınında ve Harem-i şerif’in yaklaşık 2 km. kuzeyinde bulunan şehre hâkim bir tepenin üzerinde yer alır; gece bekçilerinin bu tepede toplanarak nöbet…
Mescid-i Dırâr
Sözlükte “zarar vermek, muhalefet etmek, sıkıntı vermek” anlamına gelen dırâr kelimesi mescid kelimesiyle birlikte Kur’ân-ı Kerîm’de “mesciden dırâren” şeklinde geçmekte (et-Tevbe 9/107) ve âyette…
Mescid-i Harâm
Mescid-i Harâm yeryüzünde bilinen en eski mesciddir. Hz. Peygamber İslâmiyet’i tebliğ için zaman zaman Mescid-i Harâm’ı kullanmış, yapılan baskılara rağmen Hacerülesved ile Rüknülyemânî arasında…
Mescid-i Kıbleteyn
Medine’nin kuzeybatısındaki Vebere harresinde ve Mescid-i Nebevî’nin 5 km. uzağındadır. İlk adı, içinde bulunduğu kabile bölgesinden dolayı Benî Selime Mescidi iken Resûl-i Ekrem’in burada öğle veya…
Mescid-i Kubâ
İlk muhacirler, Resûl-i Ekrem daha Medine’ye gelmeden Kubâ’da Amr b. Avf oğullarına ait bir hurma kurutma yerini mescid haline getirmişlerdi. Ebû Huzeyfe’nin âzatlısı Sâlim burada bir grup muhacire…
Mescid-i Nebevî
İslâm tarihinde bir dönüm noktası olan Resûl-i Ekrem’in Mekke’den Medine’ye hicretinden sonra gerçekleştirilen ilk faaliyetlerden biri Mescid-i Nebevî’nin inşasıdır. Bizzat Hz. Peygamber tarafından…
Mevlid
Hz. Muhammed (s.a.s)’in doğum yıldönümü kutlamalarına, Hulefa-ı Raşidin, Emevî ve Abbasi dönemlerinde rastlanmamaktadır. Kutlamalar, İslam ülkelerinde belli bir dönemden sonra başlamıştır. İlk defa…
Meyfaa Seriyyesi
Birlikte hareket eden Gatafân kabilesinin kollarından Benî Uvâl ve Benî Abd b. Sa‘lebe’nin müslümanlara ait develeri yağmalamaları üzerine gerçekleştirilen Zâtürrikā‘ Gazvesi ile I. Zülkassa, II.…
Meymûne bint Hâris
590 yılı civarında doğdu. Resûl-i Ekrem ile evlenmeden önce adı Berre idi. Hz. Peygamber “cömert, dürüst ve itaatkâr” anlamına gelen bu ismi taşımayı insanın kendini tezkiyesi olarak kabul ettiğinden…
Mistah B. Üsâse
Muhtemelen milâdî 598’de doğdu. Asıl adı Avf olup Mistah lakabıdır. Babası o daha küçükken öldüğünden yetim olarak büyüdü. Annesi ve kız kardeşi Hind ile birlikte erken dönemlerde müslüman oldu ve…
Müellefe-i Kulûb
"Gönülleri ısındırılan, yumuşatılan kimseler" demektir. Maddi ihsanda bulunmak suretiyle gönüllerinin İslam'a ve müslümanlara karşı yumuşatılması arzulanan gayri müslimleri, kendilerinin veya…
Muhacir
Muhacir, bir yerden başka bir yere göç etmek anlamındaki “hicret” kelimesinin ism-i faili. Müslüman oldukları için Mekkeli müşriklerin zulüm ve işkencelerine maruz kalıp, imanlarını korumak…
Muhadramûn
Literatürde, Cahiliye zamanında ve İslam döneminde yaşadığı halde, Hz. Peygamber (s.a.v.)’i Müslüman olarak göremeyen kimselere verilen addır. “Hadreme” kelimesinden türemiş olan muhadram kelimesi…
Muhayrîḳ En-Nadrî
Asıl adı Husayn olup İslâmiyet’i kabul edince Hz. Peygamber kendisine Abdullah adını vermiştir. Muhayrîḳ, Tevrat’ı iyi bilen ve geniş hurma bahçeleri bulunan zengin bir kimse idi. Resûl-i Ekrem, hem…
Mürre Seriyyesi
Medine’ye iki günlük mesafedeki Fedek yakınlarında oturan Benî Mürre kabilesi hicretten sonra Kureyş müşrikleriyle birlikte hareket etmiş ve Hendek Gazvesi’nde müşrik ordusu içerisinde yer almıştı.…
Mus'âb b. Umeyr
İlk müminlerden biriydi; ancak Resûl-i Ekrem’in peygamberliğine şiddetle karşı çıkan ailesinin buna izin vermeyeceğini bildiğinden onun yanına bir süre gizlice gidip geldi ve namazlarını da gizli…
Mustazaf
Her müstekbirin istikbârını kendisi üzerinde gerçekleştirdiği bir mustazaf sınıfı vardır. Bu nedenle Kur’an’da müstekbir kavramının karşıtı olarak mustazaf kelimesi kullanılır. Ancak istikbar…
Müstekbir
İnsanlık tarihi, bir peygamberler tarihidir; İslam ve küfrün, tevhid ve şirkin, ıslahın ve ifsadın tarihidir. Bu tarihin ve tarihte yaşayan toplumların yapısına ilişkin sünnetullah, mele ve mütref,…
Mut‘im B. Adî
524-533 yılları arasında Mekke’de doğdu. Kureyş’in Benî Nevfel koluna mensuptur. Babasının ölümünden sonra liderliği üstlenen Mut‘im kabilesinin ve hacıların su ihtiyacını karşılamak için bazı…