Batn-ı Nahle Seriyyesi
Medine’de hicretten sonra yeni bir devletin kurulması ve Kur’ân-ı Kerîm’de İslâm düşmanlarıyla savaşa izin verilmesi üzerine Hz. Peygamber, mücadele halinde olduğu Kureyşli müşriklere karşı kesin bir…
Siyer Sözlüğü
Berâ b. Âzib
İlk İslâmî bilgileri hicretten önce Hz. Peygamber’in muallim olarak Medine’ye gönderdiği Mus‘ab b. Umeyr’den öğrendi. Bedir Savaşı’na katılma isteği, yaşı küçük olduğu için Hz. Peygamber…
Berâ b. Ma'rûr
622 yılının hac mevsiminde Hz. Peygamber’i Medine’ye davet etmek üzere gizlice Mekke’ye gelen heyetin arasında Berâ da vardı. Geceleyin Akabe’de yapılan görüşmede Hz. Peygamber onlardan…
Bera b. Mâlik
Hudeybiye’de Resûlullah’a biat edenler arasında o da vardı. Bedir Gazvesi dışındaki bütün gazvelerde Hz. Peygamber’in yanında yer aldı. Müseylimetü’l-kezzâb üzerine Hz. Ebû Bekir’in…
Beşîr b. Sa'd
İkinci Akabe Biatı’nda bulundu. Bedir, Uhud ve Hendek başta olmak üzere daha sonra yapılan bütün savaşlara Hz. Peygamber’le birlikte katıldı. Hicretin 7. yılı Şâban ayında Hz. Peygamber Beşîr b. Sa‘d…
Bi'rimaûne
Hicretin 4. yılı başlarında Âmir b. Sa‘saa kabilesi reisi Ebû Berâ Âmir b. Mâlik Medine’ye gelerek Hz. Peygamber’i ziyaret etti ve ondan İslâmiyet hakkında bilgi aldı. Kendisi müslüman olmamakla…
Bi'set
Peygamberlikle görevlendirme. Hz. Muhammed’in peygamberlikle görevlendirilmesi anlamına gelen bir terim. Kur’an’a göre bi’set, ilk insan cemiyetinin ortaya çıkmasıyla başlamıştır.…
Bilâl-i Habeşî
Hicretten kırk yıl kadar önce Habeş asıllı bir köle olarak Arabistan’ın batı tarafındaki Serât’ta veya Mekke’de Cumah kabilesi içinde dünyaya geldi. Bilâl İslâmiyet’i Hz. Ebû Bekir…
Burak
Mirac gecesi Efendimiz aleyhisselâm yolcuğunu Burak isimli bir araçla gerçekleştirmiştir. Kaynaklarımız bu bineğin katırdan küçük, merkepten ise büyük yapıda olup beyaz renkli ve fevkalade süratli…
Büreyde b. Husayb
Mekkeli müşriklerin hicret sırasında Hz. Peygamber’i diri veya ölü olarak ele geçirene büyük mükâfatlar vaad ettiğini duyan Büreyde, arazisinden geçmekte olan Hz. Peygamber ile…
Buvât Gazvesi
Buvât Medine’nin yaklaşık 80 km. kuzeybatısında, Mekke-Suriye ticaret yolu üzerinde bulunan bir mevkidir. Hz. Muhammed Medine’ye hicret ettikten sonra çeşitli kabilelerle iş birliği yaparak Mekke…
Câbir b. Abdullah
Hicretten on altı yıl önce Medine'de dünyaya geldi. Hazrec kabilesinin Beni Seleme koluna mensuptur. Babası Amdullah b. Amr b. Haram, annesi ise Enîse bint Aneme'dir. Babası ile birlikte İkinci Akabe…
Cafer b. Ebî Tâlib
Hz. Peygamber’in amcasının oğludur. Ebû Talib’in geçim sıkıntısı çekmesi sebebiyle Cafer amcası Abbas’ın yanında kalmıştır. Hz. Peygamber’e ilk iman edenlerdendir. Hanımı Esmâ bint Umeys ile birlikte…
Cahiliye
Arapların İslâm öncesi dinî ve sosyal hayat telakkileri. Kur’an-ı Kerim’de dört ayette câhiliye kelimesi geçmektedir: Âl-i İmrân 3/154, Ahzâb 33/33, Feth 48/26, Mâide 5/ 50. Câhiliye…
Cebbâr b. Sahr
Medineli olup Hazrec kabilesinin Benî Selime kolundandır. Hz. Peygamber’e biat eden hanımlardan biri olan annesi Suâd bint Seleme de aynı kabiledendir. Hicretten yaklaşık otuz iki yıl önce doğdu. Ne…
Cemel Vak'ası
Hz. Ali ile Hz. Âişe arasında cereyan eden savaş (36/656). Hz. Ali (r.anh) halife olduğunda onu bekleyen en önemli mesele Hz. Osman’ın katillerini bulmak ve cezalandırmaktı. Ancak ortada belli bir…
Cemîl b. Ma’mer
Hz. Ömer’in müslüman olduğunu Mekkeliler’e ilân etmesiyle tanınır. Ömer müslüman olduğunu herkese duyurmak için Kureyş içinde söz taşımakla tanınan Cemîl b. Ma‘mer’i buldu ve ona müslüman olduğunu,…
Cerîr b. Abdullah
Yemenli Becîle kabilesinin reisi olan Cerîr’in İslâmiyet’i kabul etmeden önceki hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Yahudi bir tâcirle Hz. Mûsâ, Tevrat ve diğer peygamberler üzerine yaptığı sohbet…
Cerîr b. Abdullah
Kumandan sahâbî. Yemenli Becîle kabilesinin reisi olan Cerîr’in İslâmiyet’i kabul etmeden önceki hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Yahudi bir tâcirle Hz. Mûsâ, Tevrat ve diğer peygamberler üzerine…
Cuâl b. Sürâka
İlk muhacirlerdendi. Fakir olduğu için Suffe ashabı arasında yer aldı. Hz. Peygamber Benî Mustaliḳ Gazvesi’ne giderken Cuâl’i Medine’de yerine vekil olarak bıraktı. Zâtürrikā‘ Gazvesi dönüşünde ise…
Cübeyr B. Mut‘im
Nevfeloğulları’nın ve Kureyş’in eşrafından olduğu için Câhiliye devrinde ve İslâm döneminde büyük bir itibara sahipti. Babası Mut‘im b. Adî Bedir Gazvesi’nden bir süre önce müşrik olarak ölmesine…
Cüleybib
Hz. Cüleybib, Ensar’dandı, bekârdı. Peygamberimiz onu evlendirmek istedi. En-sar’dan birinin kızına talip oldu. Sahabi, “Annesiyle bir konuşayım.” dedi. Hanımının yanına giderek, Resûlullah’ın,…
Cüveyriye bint Haris
607 yılı civarında doğdu. Huzâa kabilesinin Benî Mustaliḳ kolunun reisi Hâris b. Ebû Dırâr’ın kızıdır. Hicretin 5. yılında (626-27) Hz. Peygamber’le evlenmeden önce amcasının oğluyla evliydi.…
Dağâtır
İslamiyet’i kabul ettiği için halk tarafından öldürülen Bizans patriği Hz. Peygamber komşu hükümdarları İslamiyet’e davet ettiği zaman Bizans imparatoru Herakleios'a elçi olarak Dihye b. Halife el…
Dahhâk b. Kays
Kays kabilesinin reisi olan Dahhâk b. Kays, Hz. Peygamberin vefatından altı veya yedi yıl önce (625-626) doğmuştur. Sahabi olduğu ihtilaflıdır. Emevi kumandanı olan Dahhâk, Muaviye b. Ebu Sufyan’ın…
Dahhâk b. Süfyân
Medine köylerinden birinde yaşayan Dahhâk b. Süfyan, Kilaboğullarına mensuptu. İslâmiyet’i kabul edince Hz. Peygamber onu kavminden müslüman olanlara reis, daha sonra da zekât âmili tayin etti.…
Daru'n-Nedve
Dâru’n-Nedve, Peygamber (sas)’in dördüncü kuşaktan dedesi Kusay bin Kilab tarafından, yaklaşık 440 yılında Kâbe’nin kuzeyine, tavafa başlanılan yerin arka tarafına inşa edilmiştir. Bu yapı, Kureyş…
Dâru’l-Erkam
İslâm tarihinde Dârülislâm diye de bilinen bu ev, ilk müslümanlardan Erkam b. Ebu’l-Erkam el-Mahzûmî’ye aitti. Mekkeli müşriklerin giderek artan zulüm ve baskıları yüzünden Hz. Peygamber Mescid…
Dâru’n-Nedve
Kureyş kabilesinin önemli meseleleri görüşüp karara bağladığı toplantı yeridir. Kureyş kabilesinin atası sayılan Kusay b. Kilab, Mekke’nin idaresini ele geçirince Kâbe’nin kuzeyine, tavafa başlanan…
Ebân b. Osman b. Affân
Babası Hz. Osman, annesi Ümmü Amr b. Cündep ed-Devsiyye’dir. Künyesi Ebu Abdullah’tır. On altı yaşındayken katıldığı Cemel Vak’ası’nda önce Hz. Aişe’nin yanında yer almış; fakat ordunun bozguna…