İkrime b. Ebû Cehil
Hicretten 47 veya 49 yıl önce (575 veya 573) doğdu. Başlangıçta babası gibi Müslümanlığın en katı muhaliflerinden olduğu için İslâm karşıtı hareketlerin hemen hepsinde faal rol aldı. Hicretin 1. (622…
Siyer Sözlüğü
Îs Seriyyesi
Îs, Mekke-Medine arasında Kızıldeniz sahilinde bir yerin adıdır. Cüheyne kabilesinin arazisi olan Îs, Mekke’den Suriye’ye giden ticaret yolu üzerinde bulunuyordu. Kervancılar, Îs-i Zenbânî diye…
Kâb. Adî
Hîre’de doğduğu söylenmektedir. Yemen asıllı Tücîb kabilesinin İbad koluna mensup olduğu için İbâdî nisbesiyle de tanınır. Cahiliye döneminde kumaş ticareti yapar ve çeşitli seyahatlere katılırdı.…
Kâbe
Sözlükte “dört köşeli veya küp şeklinde olmak” anlamındaki ka‘b (كعب) kökünden gelen ka‘be “küp şeklinde nesne” demektir. Mekke şehrinde Mescid-i Harâm’ın ortasında bulunan Kâbe yaklaşık 1,5 m.…
Karede Seriyyesi
Kureyşli müşrikler Bedir Gazvesi’nde uğradıkları yenilginin intikamını almak için savaş hazırlıkları yaptıkları sırada Medine’ye âni bir baskın düzenlediler. Hz. Peygamber, baskını yapan Ebû Süfyân…
Karkaratülküdr Gazvesi
İslâm ordusunun Bedir Gazvesi’nden dönmesinden yaklaşık bir hafta sonra, Benî Süleym ve Benî Gatafân kabilelerine ait kuvvetlerin Medine’ye 8 berîdlik mesafede bulunan Karkara mevkiindeki Küdr…
Kays b. Âsım
Kays b. Âsım cahiliye dönemi şairlerinden olup Temimoğlulları kabilesine mensuptur. Temimoğulları zekat vermeyi reddedip başkaldırınca Hz. Peygamber hicretin 9. senesinde (630) Uyeyne b. Hısn el…
Kâ’b b. Eşref
İslam'a düşmanlığıyla tamnan yahudi şairi Bir Yahudi kabilesi olan Benî Nadîr'e mensuptur. Bedir Gazvesi’nden sonra taziyede bulunmak ve Kureyş'i müslümanlar aleyhine kışkırtmak için kırk kadar…
Kâ’b b. Mâlik
Hz. Peygamber'in meşhur üç şairinden biri Miladi 598 yılı civarında Yesrib'de (Medi ne) doğdu. Cahiliye devrinde künyesi Ebu Bişr iken Rasûlullah ona büyük oğlu Abdullah sebebiyle Ebû Abdullah…
Külsûm b. Hidm
Resûl-i Ekrem hicret sırasında Kubâ’ya geldiğinde o sırada bir hayli yaşlı bulunan Külsûm b. Hidm’in yanında Hz. Ali gelinceye kadar misafir kaldı. Kaynaklarda farklı rivayetler bulunmakla birlikte…
Kuratâ Seriyyesi
Kuratâ, Kilâb b. Rebîa’nın Kurt, Kurayt, Karît adlı oğullarından gelen ve Necid’de Dâriye ile Rebeze koruluklarının Medine tarafındaki Fedek ve Avâlî çevrelerinde yaşayan alt kollarının ortak adıdır.…
Lât
İslam öncesi Arap toplumundaki putlardan biri İslam öncesi Arap toplumunda çok tanrıcılık hakimdi. Üstün bir varlık olrak görülen Allah ile insanlar arasında aracılık işlevi yüklenmiş olan ikinci…
Lebîd b. Rebîa
Cahiliye devrinde de yaşamış olan (muhadram) muallâka sahibi İslam şairi. 550-570 yılları arasında doğduğu tahmin edilmektedir. H. 9 (631) yılında müslüman olmuştur. Hz. Peygamber'in kalplerini…
Livâu’l-Hamd
Hz. Peygamber’in kıyamet gününde sahip olup müminleri himayesi altına alacağı mânevî nitelikli sancak.Sözlükte “övmek” anlamına gelen hamd ile “sancak, bayrak” mânasındaki livâ kelimesinden oluşan…
Lübâbe bint Hâris (Ümmü’l-Fazl)
Rasûl-i Ekrem’in hanımı Meymûne’nin kız kardeşidir. Hâlid b. Velîd’in annesi olan diğer kız kardeşi Lübâbe’den dolayı Lübâbe el-Kübrâ diye anılır. Rasûlullah’ın hanımı Zeyneb bint Huzeyme, Hz. Hamza…
Mâriye
Mâriye bint Şem’ûn el-Kıbtiyye (ö. 16/637) Hz. Peygamber'in cariyesi. Babası Mısır'ın Said bölgesinden ve Kıbtî denilen yerli halkındandır. Ancak onun aslen İranlı veya Rum olabileceği de kaydedilmiş…
Medine
Medine’nin bilinen en eski adı Yesrib olup bu adın, buraya ilk yerleşen kişi olduğu rivayet edilen Yesrib b. Vâil b. Kâyine b. Mehlâbil’in isminden geldiği bilinmektedir. “Zarar vermek, karıştırmak,…
Meğazî
“savaş, savaş yeri ve savaş hikayeleri” anlamlarına gelen mağzât kelimesinin çoğulu olan Meğâzî; Rasûl-i Ekrem’in (s.a.s) gazve ve seriyyelerinin tarihine ve bu konuda yazılan…
Mekke
MEKKE Arap yarımadasının kuzeyinde Batnımekke (Bekke) adı verilen bir vadi üzerinde kurulmuştur. Merkezinde Kâbe’nin yer aldığı bu vadinin ortasındaki çukur alana “Bathâü Mekke” (sel yatağındaki…
Mescid-i Aksâ
Arapça Beytülmakdis olup “mukaddes ev” demektir; ilk kuruluşundan beri taşıdığı bu ad sonradan şehrin tamamını kapsamına almıştır. Şehir için müslümanların benimsediği Kudüs adı da aynı kökten…
Mescid-i Cin
Mekke’nin mezarlığı Cennetü’l-muallâ’nın yakınında ve Harem-i şerif’in yaklaşık 2 km. kuzeyinde bulunan şehre hâkim bir tepenin üzerinde yer alır; gece bekçilerinin bu tepede toplanarak nöbet…
Mescid-i Dırâr
Sözlükte “zarar vermek, muhalefet etmek, sıkıntı vermek” anlamına gelen dırâr kelimesi mescid kelimesiyle birlikte Kur’ân-ı Kerîm’de “mesciden dırâren” şeklinde geçmekte (et-Tevbe 9/107) ve âyette…
Mescid-i Harâm
Mescid-i Harâm yeryüzünde bilinen en eski mesciddir. Hz. Peygamber İslâmiyet’i tebliğ için zaman zaman Mescid-i Harâm’ı kullanmış, yapılan baskılara rağmen Hacerülesved ile Rüknülyemânî arasında…
Mescid-i Kıbleteyn
Medine’nin kuzeybatısındaki Vebere harresinde ve Mescid-i Nebevî’nin 5 km. uzağındadır. İlk adı, içinde bulunduğu kabile bölgesinden dolayı Benî Selime Mescidi iken Resûl-i Ekrem’in burada öğle veya…
Mescid-i Kubâ
İlk muhacirler, Resûl-i Ekrem daha Medine’ye gelmeden Kubâ’da Amr b. Avf oğullarına ait bir hurma kurutma yerini mescid haline getirmişlerdi. Ebû Huzeyfe’nin âzatlısı Sâlim burada bir grup muhacire…
Mescid-i Nebevî
İslâm tarihinde bir dönüm noktası olan Resûl-i Ekrem’in Mekke’den Medine’ye hicretinden sonra gerçekleştirilen ilk faaliyetlerden biri Mescid-i Nebevî’nin inşasıdır. Bizzat Hz. Peygamber tarafından…
Mevlid
Hz. Muhammed (s.a.s)’in doğum yıldönümü kutlamalarına, Hulefa-ı Raşidin, Emevî ve Abbasi dönemlerinde rastlanmamaktadır. Kutlamalar, İslam ülkelerinde belli bir dönemden sonra başlamıştır. İlk defa…
Meyfaa Seriyyesi
Birlikte hareket eden Gatafân kabilesinin kollarından Benî Uvâl ve Benî Abd b. Sa‘lebe’nin müslümanlara ait develeri yağmalamaları üzerine gerçekleştirilen Zâtürrikā‘ Gazvesi ile I. Zülkassa, II.…
Meymûne bint Hâris
590 yılı civarında doğdu. Resûl-i Ekrem ile evlenmeden önce adı Berre idi. Hz. Peygamber “cömert, dürüst ve itaatkâr” anlamına gelen bu ismi taşımayı insanın kendini tezkiyesi olarak kabul ettiğinden…
Mistah B. Üsâse
Muhtemelen milâdî 598’de doğdu. Asıl adı Avf olup Mistah lakabıdır. Babası o daha küçükken öldüğünden yetim olarak büyüdü. Annesi ve kız kardeşi Hind ile birlikte erken dönemlerde müslüman oldu ve…