Müellefe-i Kulûb
"Gönülleri ısındırılan, yumuşatılan kimseler" demektir. Maddi ihsanda bulunmak suretiyle gönüllerinin İslam'a ve müslümanlara karşı yumuşatılması arzulanan gayri müslimleri, kendilerinin veya…
Siyer Sözlüğü
Muhacir
Muhacir, bir yerden başka bir yere göç etmek anlamındaki “hicret” kelimesinin ism-i faili. Müslüman oldukları için Mekkeli müşriklerin zulüm ve işkencelerine maruz kalıp, imanlarını korumak…
Muhadramûn
Literatürde, Cahiliye zamanında ve İslam döneminde yaşadığı halde, Hz. Peygamber (s.a.v.)’i Müslüman olarak göremeyen kimselere verilen addır. “Hadreme” kelimesinden türemiş olan muhadram kelimesi…
Muhayrîḳ En-Nadrî
Asıl adı Husayn olup İslâmiyet’i kabul edince Hz. Peygamber kendisine Abdullah adını vermiştir. Muhayrîḳ, Tevrat’ı iyi bilen ve geniş hurma bahçeleri bulunan zengin bir kimse idi. Resûl-i Ekrem, hem…
Mürre Seriyyesi
Medine’ye iki günlük mesafedeki Fedek yakınlarında oturan Benî Mürre kabilesi hicretten sonra Kureyş müşrikleriyle birlikte hareket etmiş ve Hendek Gazvesi’nde müşrik ordusu içerisinde yer almıştı.…
Mus'âb b. Umeyr
İlk müminlerden biriydi; ancak Resûl-i Ekrem’in peygamberliğine şiddetle karşı çıkan ailesinin buna izin vermeyeceğini bildiğinden onun yanına bir süre gizlice gidip geldi ve namazlarını da gizli…
Mustazaf
Her müstekbirin istikbârını kendisi üzerinde gerçekleştirdiği bir mustazaf sınıfı vardır. Bu nedenle Kur’an’da müstekbir kavramının karşıtı olarak mustazaf kelimesi kullanılır. Ancak istikbar…
Müstekbir
İnsanlık tarihi, bir peygamberler tarihidir; İslam ve küfrün, tevhid ve şirkin, ıslahın ve ifsadın tarihidir. Bu tarihin ve tarihte yaşayan toplumların yapısına ilişkin sünnetullah, mele ve mütref,…
Mut‘im B. Adî
524-533 yılları arasında Mekke’de doğdu. Kureyş’in Benî Nevfel koluna mensuptur. Babasının ölümünden sonra liderliği üstlenen Mut‘im kabilesinin ve hacıların su ihtiyacını karşılamak için bazı…
Nâbiga ez-Zübyânî
Câhiliye dönemi şairlerindendir. 515-520 yılları arasında Medine’nin kuzeydoğusunda yer alan Şerebbe mevkiinde dünyaya geldi. Zübyân kabilesine mensuptur. Zübyânîler, aslen İsmâilî olup Ma’rib…
Nadîr (Benî Nadîr)
Kudüs’ün işgalinden sonra Medine’ye yerleşen üç Yahudi kabilesinden biridir. Soylarının Hz. Harun’a dayandığını söylerler. Hicretten önce Evs ve Hazrec kabileleri arasında gerçekleşen Buâs harbinde…
Necâşi Ashame
Necâşî, Habeş kralları için kullanılan bir unvan olup Arap kaynaklarında özel isim olarak da geçmektedir. Rasûl-i Ekrem’in gıyabî dostluk kurduğu necâşînin asıl adının Ashame olduğu…
Nesî
Câhiliye döneminde kamerî takvimin şemsî takvime uyarlanması suretiyle takvime yapýlan müdahale anlamýnda bir terim Nesî Kur’an-ı Kerim’de bir yerde geçmekte olup (Tevbe 9/36-37) manası konusunda…
Ömer b. Hattâb (radıyallahu anh)
Nesebi ve İslam Öncesi Hayatı Bir rivayete göre Fil Vak’ası’ndan üç yıl kadar sonra, diğer bir rivayete göre ise Büyük Ficâr Savaşı’ndan dört yıl önce Mekke’de doğdu. Kureyş’in sefâret (elçilik)…
Osman b. Affân (r.anh)
Hz. Osman, Fil Vak’asından 6 sene sonra Tâif’te doğdu. Rasûl-i Ekrem’den 6 yaş küçüktür. Hz. Osman’ın soyu Abdümenaf b. Kusay’da Rasûlullah’ın soyu ile birleşir. Mekke’nin meşhur tüccarlarından…
Osman b. Maz’ûn
Kureyş’in Beni Cumah koluna mensup olan Osman b. Maz’ûn, ilk Müslümanlardandır. Hz. Ebû Bekir’in davetiyle İslamiyet’i kabul etmiştir. Birinci Habeşistan hicretine katılan sahabiler arasında yer alır…
Osman b. Talha
Mekke’de doğan Osman b. Talha, Kureyş’ten Abdüddâroğullarına mensuptur. Abdüddâroğulları Kabe’nin bakımı ve muhafazasından sorumlu kabileydi. Ayrıca Kabe’nin ziyarete açılması görevi de bu…
Putperestlik
Çok tanrılı dinlerde tanrıyı sembolize eden figürlere put, bunlara tapınma eylemine ise putperestlik denir. İslam kaynaklarında insan suretindeki putun karşılığı vesen (ç.evsân) kelimesiyle ifade…
Râbiğ Seriyyesi
Mekke’de bulunup hicret etme imkânı olmayan Mikdad b. Amr, müşriklerin ticari veya askerî hazırlıklar yaptıklarını Hz. Peygamber’e bildirdi. Bunun üzerine Hz. Peygamber hicretin 8. Ayında…
Râbiğ Seriyyesi
Râbiğ, Mekke-Medine yolu üzerinde Ebvâ ile Cuhfe arasında Kızıldeniz sahiline 9 km., Mekke’ye 186 km. mesafede bir yerleşim birimidir. İslâmiyet’in ilk döneminde Huzâa kabilesinin ikamet ettiği bu…
RÂFİ‘ b. HADÎC
Annesi Halîme bint Mes‘ûd b. Sinân’dır. Önceleri çölde yaşıyordu, daha sonra Medine’ye yerleşti. Kavminin liderlerindendi. Râfi‘ Bedir Gazvesi’ne (2/624) katılmak istediyse de Hz. Peygamber yaşının…
Recî Vak’ası
Hicretin 4. yılında Adal ve Kâre kabileleri Hz. Peygamber’e bir heyet göndererek İslamiyet’i kabul ettiklerini söylemiş ve kendilerine İslam’ı öğretecek muallimler göndermesini istemişlerdi. Asıl…
Reyhâne bint Şem’ûn
Bazı kaynaklarda adı Rehâne bint Zeyd olarak geçer. Benî Nadîr kabilesine mensuptur. Babası Şem’ûn b. Zeyd de sahabedendir. Hz. Peygamber’in iki cariyesinden biri olarak geçen Reyhâne daha önce Benî…
Rukıyye
Peygamber Efendimizin Hz. Hatice’den doğan üçüncü kızıdır. Hicretten 20 önce Mekke’de doğmuştur. Rukıyye, nübüvvetten önce Ebu Leheb’in oğlu Utbe ile nikahlıydı. Düğünleri yapılmadan Leheb Sûresi…
Sa'd b. Ebî Vakkâs
Milâdî 592 yılında Mekke’de doğdu. On yedi veya on dokuz yaşında iken İslâmiyet’i kabul etmesi üzerine annesi dininden dönmediği sürece onunla konuşmamaya ve yemek yememeye ant…
Sa'd b. Muâz
590 yılında Medine’de doğdu. Evs kabilesinin Abdüleşheloğulları kolundandır. Birinci Akabe Biatı’ndan sonra Medineliler’i İslâm’a davet etmek için Hz. Peygamber tarafından gönderilen Mus‘ab b. Umeyr…
Sa'd b. Rebî'
Medine’de okuma yazma bilen birkaç kişiden biri olan Sa‘d, Câhiliye döneminde “kâtip” diye tanınırdı. Müslüman olduktan sonra da Resûl-i Ekrem’in kâtipleri arasında yer aldı. Nübüvvetin 11. yılının…
Safiyye binti Huyey
Medine’de muhtemelen 610’da doğdu. Önce Benî Nadîr’in ileri gelenlerinden Sellâm b. Mişkem ile, ondan boşanınca bir kumandan olan Kinâne b. Rebî‘ Ebü’l-Hukayk ile evlendi. Çocuğu olmamakla birlikte…
Saîd b. Zeyd
Milâdî 600 yılı civarında Mekke’de doğdu. Çok genç yaşta İslâmiyet’i kabul eden Saîd b. Zeyd’in on ikinci veya on üçüncü müslüman olduğu nakledilir. Rasûl-i Ekrem tarafından cennetle müjdelenen on…
Şakk-ı Sadr
Şakk-ı Sadr Arapça bir tertip olup göğsün yarılması anlamına gelmektedir. İslam kaynaklarında sıkça rastlanan konulardan biri olan şakk-ı sadr, Peygamber Efendimizin göğsünün…